Oświetlenie lotnisk

0
595

Pasażer samolotu lądującego w nocy na lotnisku mógłby sądzić, że światła, które się na nim znajdują, służą po prostu temu, by poprawić widoczność. I oczywiście po części miałby rację, jednak tylko w małym stopniu.

Naziemne światło lotnicze (AGL – Airport ground lighting) ma za zadanie jednak przede wszystkim nawigować pilota. Każde światło przekazuje pilotowi niezbędne dla bezpieczeństwa informacje – ważny jest jego kolor, natężenie oraz ukształtowanie wiązki.

Profesjonalne oświetlenie lotnisk
Profesjonalne oświetlenie lotnisk
Dzięki systemom świetlnym stosowanym na lotnisku osoba sterująca statkiem powietrznym jest w stanie określić nie tylko moment, w którym powinna rozpocząć lądowanie, ale też gdzie kończy się i zaczyna droga startowa, jaką ma szerokość, a także – gdzie znajdują się przeszkody mogące grozić kolizją.

I tak rozróżniamy następujące oświetlenie nawigacyjne lotniska w Polsce i za granicą:

Beacon (anti – collision)

Beacon to latarnia pozwalająca na identyfikację danego lotniska z powietrza. Emituje ona silny strumień błyskającego światła w kolorze białym i zielonym. Błyski widoczne są ze wszystkich stron – dzięki temu pilot może w łatwy sposób ustalić przybliżone położenie lotniska. Latarnia wykonuje 6 obrotów na minutę.

Oświetlenie drogi startowej (Runway lights)

Droga startowa bywa często mylnie nazywana „pasem startowym”. Tymczasem, droga startowa to część pasa przeznaczona do startów i lądowań samolotów. Za pas startowy uważa się powierzchnię, na której znajduje się droga, a także przyległe tereny, mające zapewnić bezpieczeństwo. Na oświetlenie drogi startowej składają się oświetlenie krawędziowe, progowe, osi centralnej, a także końca drogi startowej i strefy przyziemienia. Przyjrzyjmy się im bliżej.

To główne oświetlenie pasa startowego lotniska ale to nie wszystko!

Oświetlenie krawędziowe drogi startowej (Runway edge lighting)

Jak działa oświetlenie lotniska
Jak działa oświetlenie lotniska?
Krawędzie drogi startowej wyznaczają światła w kolorze białym. Instaluje się je w odległości nie większej niż 3 metry od krawędzi drogi startowej w różnych odstępach, w zależności od rodzaju drogi.

W przypadku drogi przyrządowej rozmieszcza się je w odstępach 60 metrów, natomiast na drodze nieprzyrządowej odstęp ten wynosi 100 metrów. Światła krawędziowe umieszcza się symetrycznie względem osi drogi startowej. Na krawędziach montuje się także światła zabezpieczenia przerwanego startu – świecą one jednokierunkowo i mają kolor czerwony. Niekiedy istnieje konieczność przesunięcia progu – na przykład w przypadku uszkodzenia nawierzchni drogi startowej lotniska. Światła krawędziowe przedproża będą wówczas miały kolor czerwony od strony podejścia. Na niektórych drogach startowych instaluje się na 1/3 ich długości, lecz nie większej niż 600 metrów, światła w kolorze żółtym.

Oświetlenie progowe drogi startowej (Runway threshold lighting)

Próg drogi startowej oznakowany jest dwoma światłami błyskającymi, umieszczonymi symetrycznie po obu stronach drogi startowej. Wskazują one miejsce, w którym powinny się odbywać starty i lądowania na danym lotnisku w zwykłych warunkach. Jeśli mamy do czynienia z przesuniętym progiem, zaznacza się go białymi strzałkami skierowanymi w stronę początkowego progu drogi startowej.

W skład oświetlenia nawigacyjnego lotniska wchodzi także:

Światła końca drogi startowej (Runway end identifier lights)

Światła końca drogi startowej (REILs) montowane są na drogach startowych, na których znajdują się światła krawędziowe. To światła, które świecą od strony drogi startowej na czerwono, a od drugiej strony na zielono. Oświetlenie to stanowi co najmniej 6 lamp rozmieszczonych między światłami krawędziowymi. Mogą też być rozstawione symetrycznie względem osi drogi startowej, w dwóch grupach. Wskazują one koniec drogi startowej i jednocześnie początek drogi kołowania.

Światła osi centralnej drogi startowej (Runway centerline lights)

Oświetlenie nawigacyjne lotniska
Oświetlenie nawigacyjne lotniska
W światła osi centralnej drogi startowej (RCLs) wyposażone są niektóre drogi startowe precyzyjne. W przypadku dróg startowych precyzyjnych kategorii III rozmieszcza się je w odstępach 15 metrów, od progu do progu, wzdłuż linii centralnej. Na innych drogach startowych odstępy te wynoszą 30 metrów. RCLs to światła dwukierunkowe. 900 metrów od końca drogi startowej światła białe przechodzą w światła biało – czerwone, a 300 metrów od końca drogi startowej – w czerwone. Do oświetlenia osi centralnej drogi startowej stosuje się światła wysokiej intensywności.

Światła strefy przyziemienia (Touch down zone lights)

Światła strefy przyziemienia (TDZL) stosowane są na drogach startowych z podejściem precyzyjnym kategorii II i III. Pozwalają one na identyfikację strefy końcowego podejścia, zarówno przy słabej widoczności, jak i w nocy. Oświetlenie to stanowią poprzeczki świetlne dające stałe światło w kolorze białym. Rozmieszczone są one wzdłuż linii centralnej drogi startowej, od 30 metra od progu do środka drogi centralnej lub do 900 metra (w zależności od tego, która odległość jest mniejsza). Instaluje się je co 30 lub co 60 metrów.

Oświetlenie drogi kołowania (Taxiway lighting)

Sterowanie samolotem na lądzie dla niektórych pilotów stanowi większe wyzwanie niż sterowanie nim w powietrzu. W końcu nie do tego jest przeznaczony. Drogi kołowania na lotnisku muszą również być oznaczone w taki sposób, by samolot poruszał się bezpiecznie po wyznaczonej trasie. Prócz dróg kołowania wyznaczających trasę z drogi startowej do hangarów, terminali i innych obiektów lotniskowych, wyznacza się również drogi specjalnego przeznaczenia: drogę peronową, drogę szybkiego zejścia i drogę kołowania na stanowisko postojowe.

Systemy świateł podejścia (Approach lighting system)

Systemy świateł podejścia mają za zadanie informować pilota o jego aktualnej pozycji względem ścieżki schodzenia. Zapewniają one bezpieczne wykonywanie operacji lądowania. Obecnie najczęściej spotykanymi wskaźnikami są systemy VASI i PAPI.

VASI (Visual approach slope indicator)

VASI to wzrokowy system wskazujący ścieżkę schodzenia. Znajdziemy go w odległości 7 metrów od progu początkowego drogi startowej. W jego skład wchodzą dwie grupy świateł, umieszczonych symetrycznie po obu stronach drogi startowej. Jak działa taki system? Choć mogłoby się zdawać, że powinien on „wykrywać” wysokość samolotu, w rzeczywistości jego działanie jest o wiele prostsze. Kolor świateł, jakie widzi pilot lądującego samolotu, uzależniony jest od wysokości, na jakiej znajduje się maszyna. Cztery białe światła świadczą o tym, że samolot jest za wysoko. Pozycję „na ścieżce” wskazują dwa białe i dwa czerwone światła. Cztery światła czerwone świadczą o tym, że samolot znajduje się za nisko.

PAPI (Precision approach path indication)

Oświetlenie pasa startowego lotniska
Oświetlenie pasa startowego lotniska
Światła PAPI to precyzyjne wskaźniki ścieżki podejścia. Składają się na nie najczęściej cztery jednostki umieszczone przy drodze startowej, około 300 metrów za progiem. Są one widoczne z odległości 4 kilometrów w ciągu dnia i nawet do 30 kilometrów w nocy. W jaki sposób system informuje pilota o położeniu maszyny względem ścieżki podejścia? Dwa światła czerwone i dwa białe oznaczają, że samolot znajduje się na ścieżce podejścia. Trzy białe – samolot nieco za wysoko. Cztery białe – samolot o wiele za wysoko. Trzy czerwone – nieco zbyt nisko. Cztery czerwone – o wiele za nisko.

Oświetlenie przeszkodowe (Obstruction lighting)

Oświetlenie przeszkodowe stosuje się nie tylko w przypadku wysokich budowli i konstrukcji znajdujących się na terenie lotniska czy w jego pobliżu. Może ostrzegać także o obiektach znajdujących się z dala od lotniska, lecz ze względu na swoją wysokość, stanowiących zagrożenie kolizją. Do oznaczania przeszkód stosowane są światła różnej intensywności, a ponadto dzielimy je na trzy typy: A, B i C. Światła o niskiej intensywności oznaczają przeszkody, których wysokość nie przekracza 45 metrów. Światła o średniej intensywności wykorzystuje się do oznaczania obiektów obszernych lub też takich, których wysokość przekracza 45 metrów. Natomiast światła o wysokiej intensywności mogą zastąpić oznaczanie przeszkód w postaci malowania. Światła typu A mają kolor biały, światła typu B migają i mają kolor czerwony, natomiast światła typu C emitują czerwone światło stałe.

Oświetlenie przenośne lotnisk (Portable airport lights)

Oświetlenie przenośne stosuje się w przypadku lotów okazjonalnych oraz podczas konserwacji czy napraw oświetlenia głównego lotniska. Może być również wykorzystywane jako oświetlenie tymczasowe dróg startowych. Ich główną zaletą jest oczywiście mobilność, a także łatwość instalacji i demontażu.

Oświetlenie solarne lotnisk (Airport solar lighting)

Jak widać, oświetlenie na lotniskach zapewnia ogromną ilość informacji, mających na celu wzmacnianie bezpieczeństwa. Dlatego też, jak łatwo się domyślić, musi być one niezawodne. Konwencjonalne systemy oświetleń spełniają dobrze swoją rolę, jednak coraz większym zainteresowaniem i uznaniem cieszy się oświetlenie solarne. Wcześniej stosowane było ono jako dodatkowe zabezpieczenie, jednak obecnie systemy solarne zostały na tyle udoskonalone, że wiele lotnisk może się poszczycić stałym oświetleniem, do którego energia pobierana jest ze słońca. To rodzaj oświetlenia, który niesie za sobą wiele korzyści: nie wymaga budowania kosztownej i skomplikowanej sieci, jest tańsze, ekologiczne, a do tego łatwe w instalacji i – co najważniejsze – niezawodne.

Jako ciekawostkę dodamy, że jednym z innowatorów rynku oświetlenia lotniskowego na świecie jest firma SOLUTIONS4GA SP. Z O.O. z siedzibą w Warszawie oferująca solarne jak i przenośne oświetlenia lotniskowe (więcej na ten temat -> solutions4ga.com/airport-lighting), lądowisk dla helikopterów oraz oświetlenia przeszkodowego.

To już wszystko jeśli chodzi o oświetlenie lotniskowe. Zapraszamy do zapoznania się z innymi artykułami i poradami w naszym serwisie!

PODZIEL SIĘ
Następny artykułOświetlenie przeszkodowe

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here